Vanuit Coevorden ben je in een paar minuten in Duitsland. Plaatsen als Emlichheim, Nordhorn en Lingen liggen op een prima afstand om dagelijks heen en weer te rijden, en veel bedrijven net over de grens zoeken personeel. Toch is werken in Duitsland terwijl je in Nederland woont net iets ingewikkelder dan een baan in Emmen of Hardenberg.
In dit artikel lees je waar je als grenswerker op moet letten. We behandelen belasting, verzekeringen en de dagelijkse reistijd, zodat je beter voorbereid aan je nieuwe baan begint.
Waar betaal je belasting?
Werk je in loondienst bij een Duitse werkgever, dan betaal je volgens het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland in principe loonbelasting in Duitsland. Je werkgever houdt die belasting in op je salaris. In Nederland geef je dat inkomen wel op in je aangifte, maar je krijgt daar een vrijstelling voor, zodat je niet twee keer belast wordt.
Verdien je vrijwel al je inkomen in Duitsland, dan kun je daar vaak worden behandeld alsof je er woont. Dat geeft toegang tot aftrekposten en soms een gunstigere belastingklasse. Het loont om dit bij je eerste Duitse aangifte goed uit te zoeken, eventueel met hulp van een adviseur die grenswerkers kent.
Let ook op Nederlandse regelingen zoals de hypotheekrenteaftrek en toeslagen. Je Duitse inkomen telt meestal mee voor je toetsingsinkomen, dus geef je wijziging tijdig door om terugvorderingen te voorkomen.
Zorgverzekering en sociale zekerheid
Voor sociale zekerheid geldt binnen de EU de regel dat je verzekerd bent in het land waar je werkt. Je wordt dus lid van een Duitse Krankenkasse en bouwt Duits pensioen op via de Rentenversicherung. Je Nederlandse basisverzekering moet je in dat geval opzeggen, want je bent niet meer verplicht verzekerd in Nederland.
Wil je ook in Nederland naar je eigen huisarts of ziekenhuis, dan vraag je bij je Duitse Krankenkasse een S1-formulier aan. Daarmee schrijf je je in bij een Nederlandse zorgverzekeraar, die je zorg in Nederland regelt. De kosten worden verrekend met Duitsland.
Houd er rekening mee dat je tijdens je werkjaren in Duitsland geen of minder AOW opbouwt. Daar staat Duits pensioen tegenover, maar het is verstandig om op tijd na te gaan wat dat voor je totale oudedagsvoorziening betekent.
Praktische zaken om te regelen
Voordat je begint, is het handig om een paar dingen op een rij te hebben. Zo voorkom je gedoe in je eerste maanden.
- Vraag een Duits belastingidentificatienummer (Steuer-ID) aan of laat je werkgever dit regelen.
- Kies een Krankenkasse en vraag direct het S1-formulier aan.
- Zeg je Nederlandse basisverzekering op zodra je Duits verzekerd bent.
- Controleer of je autoverzekering en rechtsbijstand ook in Duitsland dekking bieden.
- Regel kinderbijslag of Kindergeld en vraag na welk land voorgaat.
Reistijd en de weg naar je werk
De reistijd is voor veel Coevordenaren juist een pluspunt. Emlichheim ligt op een steenworp afstand, Nordhorn bereik je meestal binnen een half uur en Lingen of Meppen kosten wat langer. Openbaar vervoer over de grens is beperkt, dus de meeste pendelaars gaan met de auto of op de (elektrische) fiets.
Houd rekening met wegwerkzaamheden, omleidingen en winterweer op de kleinere grenswegen. Lokale berichtgeving helpt daarbij: op Coevorden Online vind je nieuws uit Coevorden en omgeving, zoals verkeersmeldingen, het weer voor de komende dagen en vacatures in de regio.
Goed om te weten: in Duitsland kun je reiskosten aftrekken via de Entfernungspauschale, een vast bedrag per kilometer enkele reis. Bewaar daarom een overzicht van je werkdagen en de afstand naar je werk.
Thuiswerken over de grens
Werk je een deel van de week thuis in Nederland, dan kan dat gevolgen hebben voor zowel belasting als sociale zekerheid. Binnen de EU bestaan afspraken waarmee je bij beperkt thuiswerken in Duitsland verzekerd kunt blijven, maar je werkgever moet dit wel aanvragen. Bespreek daarom vooraf hoeveel dagen je thuiswerkt en leg dat vast.
Voor belasting kunnen thuiswerkdagen betekenen dat een deel van je loon toch in Nederland belast wordt. Houd je thuiswerkdagen dus bij, zodat je bij je aangifte in beide landen een kloppend verhaal hebt.
Hulp bij vragen
Twijfel je over je situatie, dan kun je terecht bij het GrensInfoPunt in de regio, de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank. Zij kennen de regels voor grenswerkers en kunnen je situatie persoonlijk beoordelen. Juist bij combinaties van werk, thuiswerken en gezinsomstandigheden is maatwerk vaak nodig.
Werken in Duitsland kan aantrekkelijk zijn, met korte reistijden en volop banen net over de grens. Wie de belasting, verzekeringen en praktische zaken vooraf goed regelt, kan zich daarna vooral richten op het werk zelf en de dagelijkse rit naar de overkant.
